Nghiên cứu

Nghiên cứu

Khám phá các bài nghiên cứu, tư liệu chuyên đề và nội dung học thuật từ Bảo tàng Lâm Đồng.

29Nghiên cứu
Xóa bộ lọc
Nghiên cứu

Danh sách nghiên cứu

Năm Bính Ngọ, bàn về biểu tượng ngựa trong Hindu giáoDi tích khảo cổ Cát Tiên

Năm Bính Ngọ, bàn về biểu tượng ngựa trong Hindu giáo

Ấn Độ từ xa xưa được mệnh danh là xứ sở thần thoại, là cái nôi của nhiều nền văn minh và tôn giáo lớn. Trong đó, Hindu giáo nổi bật với hệ thống tín ngưỡng đa dạng, nơi các vị thần, linh vật đan xen, hòa quyện với nhau bởi những câu chuyện thần thoại huyền bí, phản ánh thế giới quan cũng như triết lý sống sâu sắc của con người. Bên cạnh những biểu tượng quen thuộc của các vị thần tối cao như Brahma, Vishnu, Siva..., hay những linh thú nổi tiếng như Nandin, Hamsa, Garuda..., thì ngựa tuy ít được chú ý nhưng lại giữ vai trò quan trọng trong đời sống tâm linh và nghi lễ Hindu giáo.

Đọc tiếp
Thánh địa Cát Tiên: Không gian thiêng và giải pháp phát triển bền vữngDi tích khảo cổ Cát Tiên

Thánh địa Cát Tiên: Không gian thiêng và giải pháp phát triển bền vững

Di tích Khảo cổ Cát Tiên, hay thường gọi “Thánh địa Cát Tiên” là một biểu tượng hiếm có về sự giao thoa giữa khảo cổ học, tín ngưỡng cổ đại và đời sống tâm linh đương đại. Để phát huy hết tiềm năng di sản này, cần có cách tiếp cận đa ngành, tích hợp giữa bảo tồn, nghiên cứu, giáo dục và phát triển du lịch, mà trọng tâm là con người và trải nghiệm tinh thần. Khi đó, Thánh địa Cát Tiên không chỉ là một “địa chỉ khảo cổ”, mà còn trở thành một vùng linh địa sống động, kết nối quá khứ - hiện tại - tương lai trong dòng chảy văn hóa Việt nam.

Đọc tiếp
Tìm hiểu hình ảnh chim thần Garuda tại Di tích Khảo cổ Cát TiênDi tích khảo cổ Cát Tiên

Tìm hiểu hình ảnh chim thần Garuda tại Di tích Khảo cổ Cát Tiên

Trong thế giới các vị thần Hindu giáo, mỗi thần sẽ sử dụng một linh vật cưỡi khác nhau: Thần Brahma cưỡi ngỗng Hamsa, thần Shiva cưỡi bò Nandi, thần Vishnu cưỡi chim Garuda, thần Ganesa cưỡi chuột Mushika,… Trong số các linh vật cưỡi của các thần, chim thần Garuda của thần Vishnu khá ấn tượng với hình ảnh độc đáo của cơ thể nửa người nửa chim. Hình ảnh chim thần Garuda cũng đã xuất hiện trên các hiện vật vàng tìm thấy ở Di tích Khảo cổ Cát Tiên.

Đọc tiếp
Thần thoại của Ấn Độ về cuộc khuấy biển sữaDi tích khảo cổ Cát Tiên

Thần thoại của Ấn Độ về cuộc khuấy biển sữa

Thần thoại của Ấn Độ về sự khuấy động đại dương (khuấy biển sữa) kể lại câu chuyện về các vị thần (chư thiên và á thần), cùng những nghi lễ hiến tế, các linh vật theo triết lý Ấn Độ giáo. Ngày nay, chúng ta có thể thấy nhiều hình ảnh, hiện vật, các kiến trúc đền tháp cổ xưa, hay cả trong nghệ thuật tạo hình hiện đại của các nước Đông Nam Á, trong đó có mô típ trang trí tại các ngôi chùa Khmer ở miền Nam Việt Nam liên quan đến thần thoại này. Tại Di tích quốc gia đặc biệt Khảo cổ Cát Tiên, nơi mà các nhà nghiên cứu cho rằng, từ cách đây hơn ngàn năm từng là vùng thánh địa của các cư dân chịu ảnh hưởng của Ấn Độ giáo, cũng xuất lộ những hình ảnh các vị thần và linh vật liên quan đến thần thoại khuấy biển sữa. Bài tổng hợp tư liệu dưới đây giúp chúng ta cùng tìm hiểu về thần thoại này.

Đọc tiếp
Những hóa thân của thần Vishnu trong Hindu giáo và liên hệ đến hình ảnh thần Vishnu tại Di tích Khảo cổ Cát TiênDi tích khảo cổ Cát Tiên

Những hóa thân của thần Vishnu trong Hindu giáo và liên hệ đến hình ảnh thần Vishnu tại Di tích Khảo cổ Cát Tiên

Di tích khảo cổ Cát Tiên chịu ảnh hưởng của Hindu giáo Ấn Độ nên các kiến trúc và biểu tượng thờ của đạo Hindu thể hiện khá phổ biến ở đây, như: Linga - Yoni, tượng Ganesa,  Uma, các mảnh vàng dập nổi hoặc khắc chìm hình các vị thần Ấn giáo cũng được thể hiện khá rõ nét.

Đọc tiếp
Di tích quốc gia đặc biệt Khảo cổ Cát Tiên đẩy mạnh tổ chức các hoạt động giáo dục, trải nghiệm cho giới trẻDi tích khảo cổ Cát Tiên

Di tích quốc gia đặc biệt Khảo cổ Cát Tiên đẩy mạnh tổ chức các hoạt động giáo dục, trải nghiệm cho giới trẻ

Bảo tàng, di tích là những nơi bảo tồn, trưng bày và phát huy giá trị của di sản văn hóa, giúp chúng ta tìm hiểu về lịch sử hình thành và phát triển, tạo nên những đặc trưng văn hóa của một vùng đất. Bảo tàng như một không gian thu nhỏ, hội tụ khá đầy đủ quá trình phát triển lịch sử, văn hóa, kinh tế, xã hội của một địa phương. Với mong muốn giới thiệu, quảng bá hoạt động của Di tích quốc gia đặc biệt Khảo cổ Cát Tiên đến với đông đảo công chúng, thu hút ngày càng nhiều khách tham quan, Bảo tàng Lâm Đồng đẩy mạnh xây dựng nhiều chương trình hoạt động giáo dục, trải nghiệm để khách tham quan, nhất là giới trẻ có nhiều lựa chọn.

Đọc tiếp
Vái nét về hình ảnh nữ thần Lakshmi tại di tích khảo cổ Cát TiênDi tích khảo cổ Cát Tiên

Vái nét về hình ảnh nữ thần Lakshmi tại di tích khảo cổ Cát Tiên

Trong Hindu giáo, nữ thần Lakshmi tượng trưng cho sắc đẹp, hiện thân của thịnh vượng và hạnh phúc. Trong quá trình tiếp biến văn hóa, nữ thần Lakshmi chính là Cát Tường Thiên Nữ (hay còn có các tên khác là Công Đức Thiên, Thiện Nữ Thiên) của Phật giáo. Bà được các tín đồ Hindu giáo, Phật giáo yêu mến và thờ cúng rộng rãi, tin rằng nữ thần sẽ ban phước lành cho những ai mộ đạo và tùy nhân duyên mỗi người mà sẽ được bà ban cho của cải nhiều hay ít. Tại di tích khảo cổ Cát Tiên, hình ảnh nữ thần Lakshmi được thể hiện khá đa dạng trên các hiện vật vàng.

Đọc tiếp
Vài nét về thần Surya tại Di tích khảo cổ Cát TiênDi tích khảo cổ Cát Tiên

Vài nét về thần Surya tại Di tích khảo cổ Cát Tiên

Khi văn hóa Ấn Độ ngày càng phát triển mạnh mẽ và lan tỏa vượt biên giới, Hindu giáo cũng được truyền bá sâu rộng sang các nước Nam Á và Đông Nam Á. Tuy là tôn giáo mới du nhập, nhưng với giáo lý, giới luật và hệ thống thần linh đa dạng đã góp phần giúp Hindu giáo ảnh hưởng sâu sắc, dần trở thành quốc giáo của một số quốc gia cổ đại vùng Đông Nam Á.

Đọc tiếp
Vài nét về rắn thần Nagar trong văn hóa Ấn Độ và tại Di tích Khảo cổ Cát TiênDi tích khảo cổ Cát Tiên

Vài nét về rắn thần Nagar trong văn hóa Ấn Độ và tại Di tích Khảo cổ Cát Tiên

Ấn Độ là quốc gia rộng lớn với một nền văn hóa lâu đời và đặc sắc, nơi phát tích của nhiều tôn giáo lớn trên thế giới. Từ thời xa xưa, người ta đã xem Ấn Độ là xứ sở thần kỳ, với thế giới của vô vàn thần linh, từ những vị thần mang hình dáng người, đến những vị thần mang hình dáng các loài vật, như bò, ngựa, heo rừng, ngỗng, rùa, cá… Hình ảnh các vị thần đã vượt cả thời gian, không gian để ảnh hưởng đến văn hóa, trở nên quen thuộc trong tôn giáo, tín ngưỡng của các dân tộc Đông Nam Á. Trong đó, hình ảnh rắn thần Nagar có mặt ở nhiều kiến trúc tôn giáo tại Việt Nam và cũng đã xuất hiện trên hiện vật tại Di tích Khảo cổ Cát Tiên.

Đọc tiếp
Vài nét về tượng bò thần Nandi phát hiện tại Gò số 4 Di tích quốc gia đặt biệt Khảo cổ Cát TiênDi tích khảo cổ Cát Tiên

Vài nét về tượng bò thần Nandi phát hiện tại Gò số 4 Di tích quốc gia đặt biệt Khảo cổ Cát Tiên

Tại Di tích quốc gia đặc biệt Khảo cổ Cát Tiên, cho đến đợt khai quật năm 2020, các nhà khảo cổ học mới phát hiện được tượng bò thần Nandi bằng đá. Trong những đợt khai quật trước đây, hình ảnh thần Nandi chỉ hiện diện ít ỏi trên các lá vàng (tiếu tượng) được bài trí trong các hố thờ…

Đọc tiếp
Tượng Ganesa tại Di tích Khảo cổ Cát TiênDi tích khảo cổ Cát Tiên

Tượng Ganesa tại Di tích Khảo cổ Cát Tiên

Di tích khảo cổ Cát Tiên thuộc thôn 1 – xã Quảng Ngãi – huyện Cát Tiên – tỉnh Lâm Đồng đã thực hiện được hàng chục cuộc khai quật lớn nhỏ xuyên suốt từ khi phát hiện cho đến nay. Hơn một ngàn hiện vật đã được phát hiện. Mỗi một hiện vật mang một ý nghĩa, một câu chuyện khác nhau. Trong số những hiện vật đã phát hiện, tôi có ấn tượng rất lạ với tượng thần Ganesa không chỉ bởi hình thức thể hiện bên ngoài lạ mắt mà còn là câu chuyện thú vị về nguồn gốc vị thần này.

Đọc tiếp